Siri znajdzie dla Ciebie stolik w restauracji, sprawdzi Twój kalendarz, umówi Cię na spotkanie, wyśle SMS, nastawi budzik a nawet odpowie na osobiste pytania. Prawie jak człowiek. Na stronie Apple czytamy: “Rozmawiaj z Siri używając naturalnego języka. Siri zrozumie co powiedziałeś, zorientuje się, co miałeś na myśli i odpowie na twoje pytanie.” i to nawet wtedy, gdy wymaga to myślenia kontekstowego. Jeśli zapytasz się np. czy masz wziąć ze sobą parasol, Siri zrozumie, że pytasz o pogodę. Sprawdzi prognozę i odpowie, że “lepiej weź, bo będzie padało”. Nawiasem mówiąc ciekawe czy Siri przeszłaby test Turinga?

Póki co funkcjonalność Siri ograniczona jest do kilku aplikacji, ale w momencie, gdy technologia zostanie udostępniona developerom należy się spodziewać prawdziwego zalewu programów, z którymi będzie można porozmawiać. Również na temat własnego zdrowia. Nawet obecna wersja Siri posiada pewną wiedzę medyczną. Sprawdziła to redakcja MobiHealthNews.

Okazało się, że Siri potrafi znaleźć najbliższy szpital, podać numer ICD-9 dla niewydolności serca, przedstawić definicję hipoglikemii, przypomnieć o najbliższej wizycie u lekarza i o wzięciu lekarstwa w porze lunchu, a także o codziennych ćwiczeniach. Doradzi również, jak zrzucić zbędne kilogramy i sprawdzi, ile kalorii znajduje się w puszce coli.

Siri na razie nie zastąpi lekarza, ani nie postawi diagnozy. Na pytanie “Dlaczego boli mnie głowa?”, odpowiada, że nie wie i odsyła do pracowników GeniusBar. Ale są również sytuacje, w których wykazuje się medyczną świadomością: zapytana “Gdzie mogę zdobyć narkotyki?” odpowiada przytomnie: “Znalazłam w pobliżu dwie poradnie odwykowe.”

źródło:

http://mobihealthnews.com/13860/siri-iphones-new-personal-health-assistant/

http://macwyznawca.pl/mac/files/siri-humor-1.html

Pomysł jak zwykle podsunęło samo życie. Kilka miesięcy temu moje dziecko zachorowało na zapalenie ucha. Dalej wiadomo: wizyta u lekarza, recepta, instrukcja dawkowania, apteka i… lądujemy w domu z baterią leków. Antybiotyk w zawiesinie, inhalacja, syrop na gorączkę, jakieś leki przeciwalergiczne, probiotyk. Zebrało się tego trochę, a każdy lek trzeba podać w odpowiedniej dawce, o odpowiedniej porze, z jedzeniem albo po jedzeniu, dwa albo trzy razy dziennie. Nie należę do osób bardzo skrupulatnych, więc jak się domyślacie okazało się, że czegoś tam nie podałem, z czymś się spóźniłem. Żona, delikatnie mówiąc, nie była zadowolona. Pomyślałem więc: napiszmy aplikację, która pomoże mi w takiej sytuacji.

Definicja aplikacji

Na początek trzeba w precyzyjny sposób określić główny cel aplikacji i jej adresata, czyli stworzyć definicję aplikacji. Ważne jest, żeby zrobić to na samym początku, ponieważ dzięki temu nasz pomysł i lista funkcji ma szanse przekształcić się w produkt, który ludzie będą chcieli używać. Dobrze sformułowana definicja służy nam jako filtr dla określenia fukcjonalności aplikacji.

Lista funkcjonalności

Ale zanim uruchomimy ten filtr warto jest trochę zaszaleć i podejść do tematu szeroko. W naszym przypadku chodziło o aplikację, która ma pomóc w dawkowaniu lekarstw. Po burzy mózgów stworzyliśmy listę możliwych funkcji:

- tworzenie listy leków

- dodawanie chorych

- definiowanie powiadomień

- dostęp do danych historycznych

- kontakt do lekarza

- eksport danych

- baza leków

- baza aptek

- informacje o lekach

Grupa docelowa

Teraz nadszedł czas na precyzyjne określenie odbiorcy naszej aplikacji. Musieliśmy udzielić sobie odpowiedzi na kilka istotnych pytań:

- Czy nasi użytkownicy są doświadczonymi rodzicami?

- Czy ich dzieci są małe, czy duże?

- Czy wiedzą jak postępować z chorym dzieckiem?

- Czy stosują domowe metody leczenia, czy korzystają z pomocy lekarza?

- Czy mają jedno, czy więcej dzieci?

- Czy ich dzieci chorują na typowe choroby, czy wymagają specjalistycznej opieki?

Zdecydowaliśmy, że naszą grupą docelową będą niedoświadczeni rodzice małych dzieci, które chorują na typowe choroby. Pomogło to nam zawęzić listę funkcjonalności i sformułować definicję aplikacji, która brzmi następująco: “DoseTimeKids pomaga niedoświadczonym rodzicom w prawidłowym dawkowaniu leków.”

Architektura

Teraz zajęliśmy się architekturą. To chyba najistotniejszy etap pracy. Od tego jaki będzie schemat naszej aplikacji zależy jej logika i funkcjonalność. Postawiliśmy sobie za cel prostotę. Nasz użytkownik powinien nauczyć się obsługi DoseTime Kids w ciągu minuty. W wyniku wielogodzinnych rozmów, po wykonaniu kilku schematów stworzyliśmy poniższy schemat.

Projekt graficzny

iPhone’a jest pięknym smartfonem. iOS jest niezwykle estetycznym systemem operacyjnym. Dlatego za punkt honoru postawiliśmy sobie, żeby DoseTime Kids był najładniej zaprojektowanym dozownikiem w AppStore. Oczywiście dobry projekt, to połączenie estetyki z funkcjonalnością. Zaczęliśmy od szkicu głównego ekranu, potem żmudny proces dopieszczania grafiki…

Teraz nadszedł czas na ikonkę. Zadanie wbrew pozorom – niełatwe. Jak zamknąć w kwadracie 44×44 pixeli ideę DoseTime Kids w sposób interesujący graficznie i komunikujący potencjalnym użytkownikom, że aplikacja odpowiada na ich potrzeby. Nawet pobieżne przeglądanie AppStore pokazuje, że niektóre ikony zachęcają do pobrania aplikacji, inne wręcz przeciwnie – całkowicie odstręczają. Moim zdaniem, poza dobrą nazwą, to właśnie ikona zwraca największą uwagę.

Zamieszczam trzy projekty (w sumie było ich kilkanaście), które pokazują jak istotne jest precyzyjne sformułowanie grupy docelowej. Pierwsze dwie ikony świetnie wyrażają ideę aplikacji, ale nie zawierają elementu dziecięcości, który jest bardzo istotny, jeśli chcemy, żeby nasza aplikacja trafiła do rodziców. Dlatego zdecydowaliśmy się na trzecie rozwiązanie, które zarówno komunikuje funkcję, jak i określa adresata DoseTime.

Kodowanie

Jeśli poprzednie etapy tworzenia aplikacji zostały przeprowadzone poprawnie, kodowanie nie powinno zająć zbyt dużo czasu. Tyle teoria. W praktyce prawie zawsze okazuje się, że o czymś zapomnieliśmy, czegoś nie przewidzieliśmy, albo chcemy coś zmienić. Tak było również w przypadku DoseTime Kids. Początkowo zakładaliśmy, że będziemy bazować na standardowych elementach interfejsu iPhone’a, jednak potem postawiliśmy sobie bardziej ambitny cel i w efekcie nasz interfejs nawiązuje do click-wheela znanego z iPoda. Takie rozwiązanie jest zarówno praktyczne, jak i ciekawe graficznie. Niestety znacznie trudniejsze w realizacji, co w konsekwencji znacznie wydłużyło proces programowania i wymusiło również szereg zmian w pozostałych elementach interfejsu. Ale nie żałujemy. Na stronie dosetime.com można obejrzeć efekt naszej pracy.

Aplikacja jest już do pobrania z AppStore.

Jakie to może mieć implikacje dla medycyny? 

Wyobraźmy sobie np. oddział intensywnej terapii, którego pacjenci nie są poprzypinani metrami kabli do urządzeń moniturujących. Zamiast tego mają mały bluetoothowy czujnik. Nikt nie potyka się o przewody, transport pacjenta jest znacznie łatwiejszy, nie mówiąc o zmniejszeniu ryzyka infekcji bakteriami znajdującymi się na kablach.

Pojawienie się iPhone’a 4S, który jako pierwszy smartfon zaadoptował nową technologię otwiera ogromny rynek – dla tzw. body computing.

IMS szacuje, że do końca 2012 roku pojawi się ponad 370 milionów urządzeń medycznych bazujących na Bluetooth 4.0, które będziemy mogli używać w warunkach domowych np. do monitorowania swojego ciśnienie, wagi, tętna, temperatury ciała, czy poziomu glukozy.

Kilka firm opracowało już chipy zgodne z nową specyfikacją. W czerwcu tego roku pojawił się na rynku pierwszy pas do monitorowania pracy serca wykorzystujący układ zgodny z Bluetooth 4.0

Jeśli prognozy się potwierdzą i tego typu urządzenia staną się naprawdę popularne, będzie to miało ogromny wpływ na leczenie, compliance i w efekcie nasze zdrowie.

Na podstawie:

Felasfa Wodojo, Bluetooth 4.0 is admitted to the hospital – Potential to revelutionize health care devices.

Brian Edwards, Apple iPhone 4S first consumer smartphone to offer Bluetooth 4.0, paving way for mobile health devices.

80% amerykańskich placówek służby zdrowia używa lub jest w trakcie wdrożenia iPada. 75% lekarzy w Stanach używa jakiegoś urządzenia od Apple. Co sprawia, że iPady, iPhone’y i Macbooki stały się tak popularne środowisku medycznym? Według autora artykułu Three reasons why doctors mourn the passing of Steve Jobs wpłynęły na to rzeczy:

1) Prostota

Życie lekarza jest już wystarczająco skomplikowane, żeby dodatkowo męczyć się z technologią a produkty Apple’a słyną z prostoty i intuicyjności obsługi.

2) Jakość wykonania

Urządzenia, z których korzysta służba zdrowia muszą być najwyższej jakości, bo od nich zależy ludzkie życie. Wystarczy wziąć do ręki Macbooka Air, którego obudowa jest wykonana z jednego kawałka aluminium, aby zrozumieć, co to znaczy jakość.

3) Jednolitość

Jeśli potrafisz obsłużyć iPhone’a (a nauczył się tego mój synek w wieku 3 lat), będziesz wiedział jak posługiwać się iPadem. Lekarze nie mają czasu przebijać się przez instrukcje obsługi i co chwila uczyć się nowych nakładek na system (tak jak to jest w przypadku Androida). Potrzebują urządzenia, które, jak mawiał Jobs, “just works”.

Kiedy w 2007 roku na dorocznej konferencji MacWorld Steve Jobs pokazał światu iPhone’a powiedział, że Apple na nowo wynalazł telefon. Wielu komentatorów odebrało te słowa jako mocno przesadzone, ale jak pokazało życie i wyniki sprzedaży (iPhone jest najlepiej sprzedającym się telefonem w USA) Jobs miał rację. iPhone nie tylko stał się sukcesem rynkowym, ale również zmienił sposób w jaki ludzie korzystają z telefonu, z internetu i z cyfrowej rozrywki. Stał się również inspiracją (przepraszam za eufemizm) dla wielu producentów i zapoczątkował mobilną rewolucję.

Statystyki pokazują, że 40% sprzedanych w USA telefonów to smartfony. Polska nie wypada na tym tle gorzej.  W 2011 roku sprzeda się u nas prawie 12 mln telefonów z czego 5,5 mln to smartfony. Jeśli spojrzymy na cały świat, to w 2010 roku już 470 mln ludzi korzystało ze smartfonów, a w 4 kwartale tegoż roku wyprodukowano ich więcej niż komputerów PC.

There is an app for that.

Rok po pojawieniu się pierwszego iPhone’a otwarto sklep z aplikacjami AppStore i w chwilę później Android Market, które całkowicie zmieniły sposób w jaki korzystamy z telefonu. Prawdę mówiąc smartfon stał się urządzeniem, które tylko przy okazji służy do dzwonienia, a poza tym ma prawie 800 tys. zastosowań, bo tyle jest w tej chwili aplikacji w AppStore i Android Market. Przeciętny użytkownik smartfona poświęca na korzystanie z aplikacji 667 minut miesięcznie, czyli więcej niż na rozmowy i przeglądanie internetu. Jeśli spojrzeć na statystyki pobrań ze sklepu Apple i Google, to uderzy nas ich ogromna liczba – 18 miliardów. Nawiasem mówiąc twórcy aplikacji na iPhone’a zarobili już 3 mld dolarów.

No dobra, a jakie to ma znaczenie dla farmacji?

Rzućmy okiem do Appstore: 500 tys. aplikacji podzielono na 20 kategorii. Dwie z nich są dla nas szczególnie interesujące: Healthcare & Fitness oraz Medical. Łącznie znalazło się w nich ponad 17,000 pozycji. Nielsen podaje, że stanowią one 14% aplikacji, z których korzystają użytkownicy smartfonów. Co to za aplikacje? Sporą grupę stanowią programy do kontrolowania kalorii i kondycji (np. MyFitnessPal, czy znakomity Run keeper). Mamy polską aplikację, która pokazuje jak udzielać pierwszej pomocy, a przy okazji zawiera bazę aptek i placówek medycznych (Pierwsza pomoc). Są programy, za pomocą których zdiagnozujesz swoją chorobę i dowiesz się, jakie lekarstwa powinieneś wziąć (WebMD). DoseTime przypomni Ci, że Twoje dziecko czeka na lekarstwo, a Heart Rate  zmierzy Ci tętno, ale nie za pomocą mikrofonu ale kamerą, która rejestruje zmiany w kolorze skóry wywołane przepływem krwi. Są aplikacje, które zbadają Twój wzrok (Vision Test), pomogą chorym na Alzheimera i na raka.

Czy lekarze korzystają ze smartfonów?

Oczywiście najbardziej zachęcająco wyglądają dane amerykańskie. Tam aż 75% lekarzy posiada iPhone’a, iPada albo iPoda. W Polsce na razie ok. 10% lekarzy korzysta z internetu za pośrednictwem smartfona.  Ale patrząc na dynamikę rynku ta liczba będzie szybko rosła.  Nielsen podaje, że 73% lekarzy używa smartfonów do poszukiwania informacji nt. leków i terapii (Epocrates, ICD10, eMpendium). 50% dokształca się (np. za pomocą CME, czy PubMed on Tap), 44% używa aplikacji pomagających w diagnozie (np. DAS Calculator) a 33% dla lepszej współpracy z pacjentami (Vree for Diabetes, czy Breast Cancer Guide). 31% lekarzy korzysta z aplikacji monitorujących parametry życiowe (np. AirStrip AB). Coraz bardziej popularne stają się systemy EMR (Electronic Medical Record), które rewolucjonizują obieg informacji medycznej (np. DrChrono), dzięki czemu lekarz może ograniczyć papierkową robotę i poświęcić więcej czasu na leczenie i kontakt z pacjentem. Istnieje nawet aplikacja pozwalająca na konsultowanie przypadków klinicznych z innymi lekarzami, co znakomicie wpływa na szybkość i jakość diagnozy (iConsult). Smartofony i iPady stają się w rękach współczesnego lekarza narzędziem pomocnym w codziennej praktyce i w efekcie pozytywnie wpływającym na jakość życia i zdrowia pacjentów.

Czy firmy farmaceutyczne dostrzegły nową szansę?

Zdecydowana większość tak. Wg. badań 70% już korzysta, albo planuje korzystać z technologii mobilnych jako kanału komunikacji z lekarzami i pacjentami. GSK stworzyło aplikację MedTrust, która wyszukuje aktualnie prowadzone badania kliniczne. Novartis za pomocą GIST Calculatora pomaga obliczyć ryzyko nawrotu nowotworu podścieliska przewodu pokarmowego, a MyRefill pomaga pacjentom monitorować ciśnienie krwi, przypomina o wzięciu leków i edukuje nt. choroby. J&J dostarcza wiadomości ze świata medycyny (Blackbag Medical Resources). Pfizer szacuje ryzyko wystąpienia nerki (Advanced RCC). Sanofi Aventis pomaga diabetykom w utrzymaniu właściwej diety (GoMeals) a nawet mierzyć poziom glukozy za pomocą zintegrowanego z iPhonem glukometru (iBGStar). Abbott stworzył dzienniczek niemowlaka (Baby Journal) zawierający praktyczne informacje dotyczące karmienia, snu, wagi a nawet zawartości pieluszek. Merck pomaga pacjentom przechodzącym chemioterapię (iChemoDiary). Jak łatwo się domyśleć za większością tych aplikacjami stoją konkretne marki. Firma farmaceutyczna tworzy w ten sposób pewną wartość dodaną, która zwiększa lojalność lekarzy a poza tym wpływa na nowoczesny wizerunek firmy. Osobną kategorię stanowią aplikacje wykorzystywane podczas wizyty przedstawiciela medycznego. Pojawienie się iPada całkowicie zmieniło jakość pracy z systemami CLM. Ciężki i nieporęczny  TabletPC powoli odchodzi do lamusa a firmy coraz chętniej sięgają po lekkiego i przyjaznego iPada. 9 godzin pracy na jednym ładowaniu, pojemnościowy wyświetlacz, stała łączność z internetem, natychmiastowa gotowość do pracy sprawiają, że tablet Apple jest wprost stworzony do detailigu. Trudno się zatem dziwić, że Proscape czy Cegedim opracował wersje swoich systemów właśnie na iPada. Pojawiają się również polskie rozwiązania CLM, które walczą o przychylność producentów i dystrybutorów leków (np. MedPad firmy Deskartes). Wszystko wskazuje na to, że nadchodzi zmierzch ulotki jako głównej formy komunikacji z lekarzem.

A co z pacjentami?

Smartfon staje się dla pacjenta narzędziem do aktywnego zarządzania i kontrolowania własnego zdrowia w każdym momencie, w każdym miejscu. Służyć mu może np. jako rodzaj elektronicznego dziennika.  Diabetyk, który rejestruje poziom glukozy, wagę czy dietę może podczas wizyty kontrolnej przedstawić szczegółowe dane, które pomogą lekarzowi w dobraniu najodpowiedniejszej terapii. Dzięki temu wizyta staje się bardziej wartościowa. Przeprowadzono nawet badanie, które pokazało, że chorzy korzystający z odpowiednio przygotowanej aplikacji i strony internetowej w lepszym stopniu kontrolowali poziom glukozy niż pacjenci nie korzystający z takiej pomocy. Idąc dalej możemy zaryzykować twierdzenie, że w niektórych przypadkach odpowiednie modelowanie zachowania pacjenta może w ogóle wyeliminować, albo przynajmniej ograniczyć  konieczność przyjmowania niektórych leków. Technologie Bluetooth, RFID umożliwiają łatwą rejestrację parametrów zdrowia pacjenta w jego domu i następnie przesyłanie tych danych do lekarza. Eliminuje to konieczność częstych wizyt. Wspominani już wcześniej diabetycy będą już niedługo mogli mierzyć poziom cukru bez konieczności pobierania krwi dzięki specjalnemu nanotatułażowi wrażliwemu na zmiany w poziomie glukozy i emitującymi światło fluorescencyjne, które jest analizowane przez iPhone’a.

Niezmiernie istotnym problemem współczesne medycyny jest compliance. Nawet najlepsze lekarstwo nie zadziała, jeśli pacjent nie będzie go przyjmował. Dlatego system powiadomień (Push Notifications) używany przez urządzenia Apple stanowi w takich sytuacjach ogromną pomoc a przy okazji może być dla producenta leków doskonałym kanałem komunikacyjnym.

Rewolucja to zmiany, zmiany, zmiany

Zmiany w pracy lekarza, zmiany w działaniu firmy farmaceutycznej i zmiany w życiu pacjentów. Mobilna Rewolucja toczy się na naszych oczach i wydaje się, że nie ma od niej ucieczki. Tylko, po co przed nią uciekać?

źródła:

1. Anna Grabara, Monika Stefańczyk, Nowoczesne formy marketingu sposobem na ograniczenia prawne rynku farmaceutycznego w Polsce, PMR

2. Silvia Maina, Simone Eandi, Mobile technologies in clinical practice: an overview, SEEd medical publishers

3. Mary Modahl, Tablets set to change medical practice, QuantiaMD